Tafeltennis
Tennissen op een tafel. Twee spelers, twee batjes en een netje in het midden. Vanuit taalkundig standpunt mogen we aannemen dat het tafeltennisspel later is ontstaan dan het tennisspel. Woorden kunnen groeien (tennis è tafeltennis), maar zeer zelden krimpen (tafeltennis è tennis). Tafeltennis zelf is eenzeer saai woord, onwaardig om een column mee te vullen. Maar het wapen van een tafeltennisser, het batje, daarover valt wel iets te zeggen. We leenden het woord uit het Engels. Een bat is een ‘slaghout'. Van een ouder woord batt, ‘knuppel'.
Toen Willem de Veroveraar in 1066 de oversteek naar Engeland maakte, stak tegelijkertijd het Oud-Frans over, met als gevolg dat veel Engelse woorden een Franse oorsprong hebben. Batt komt van het Franse battre, ‘slaan'. Het batje is een slaghoutje. En dan ping-pong. Hoe verleidelijk is het niet om daarin een Chinese oorsprong te zien, aangezien ‘s werelds beste tafeltennissers uit China komen (volgens sommigen). Maar nee, ook ping-pong komt uit Engeland. Het is een klanknabootsend woord (en dat werpt direct een vraag op: waren de allereerste batjes uit verschillend hout gesneden? Het ene batje met een ping-klank, het andere batje met een pong-klank?). Het is niet alleen een klanknabootsend woord, maar ook nog eens een handelsnaam. Met andere woorden: de man die op het idee kwam tennis op een tafel te gaan spelen, en tafels, batjes en netjes liet vervaardigen, gaf zijn spelletje de naam ping-pong mee. Net als de Deen die zijn bouwblokjes ooit Lego noemde. Als je aan het pingpongen bent, speel je een geregistreerd handelsmerk-spelletje, als je aan tafeltennissen doet, ben je bezig met topsport.
De Sportwereld nr. 18 - januari 2000 Gerbrand Bakker