Rugby
Rugby is een heel verkeerd soort voetbal. Voetbal met de handen, iets waarvoor je tegenwoordig een rode kaart kunt krijgen. Rugby is een geintje van kostschooljongens, of liever: van één kostschooljongen. Die had ergens aan het begin van de 19e eeuw niet helemaal z'n dag. Misschien was hij met het verkeerde been uit bed gestapt, wellicht was hij kwaad dat hij niet aangespeeld werd, of kon hij gewoon niet voetballen en besloot hij daarom de bal maar gewoon op te pakken. William Webb Ellis, dat zou de naam van de bewuste kostschooljongen zijn. De kostschool stond in het Britse plaatsje Rugby. Vandaar. Maar zoals zo vaak met dingen uit een grijs verleden: klopt het allemaal wel? Vermoedelijk niet. Rugby (maar dan nog zónder de naam) werd op meerdere kostscholen gespeeld aan het begin van de 19e eeuw, en de regels verschilden van school tot school. Rugby heet waarschijnlijk rugby omdat het in die plaats vanaf 1841 officieel toegestaan was om de bal met de handen op te pakken. (Wanneer de ronde bal werd vervangen door de eivormige, is niet duidelijk.) En die William Webb Ellis is maar een naam, weliswaar van een bestaand persoon, maar vooral een naam die de inwoners van Rugby op een gedenksteen konden plaatsen om aan te tonen dat rugby écht uit Rugby komt. Bovendien, zo vertelde een klasgenoot van William later, zou de laatste het wel uit z'n hoofd gelaten hebben om de bal op te pakken. Aan het voetbalspel dat gespeeld werd in Rugby deden soms wel honderd jongens mee en iemand die de bal zou oprapen, tekende daarmee zijn eigen doodvonnis. Ondanks alle onzekerheid wordt één ding wel duidelijk uit bovenstaand verhaal: voetbal is ouder dan rugby.
De Sportwereld nr. 14 - mei 1999 Gerbrand Bakker